Hollandalı etolojı bilgini Nicolaas Tinbergen'in (1907-1988) yumurtadan yeni çıkan ringa martılarıyla yapmış olduğu deneyde, canlıların o an için önem verdiği nesneye yöneldiği ve onu bir şekilde öne çıkardığı gözlemlenmektedir. Martı yavruları, annelerinin gagasını gagalayarak ondan yiyecek almak zorundadadır.
Yavru martı yanlızca gagaladığından beslenir aksi taktirde örneğin kör yavrular, açlıktan ölmeye mahkumdurlar. Tinbergen, çalişmasında bu doğuştan gelen tepkileri harekete geçiren şeyin ebeveyn gagasının ucundaki kırmızı nokta olduğunu göstermiştir. Yavru martı, ona üzerindeki böyle bir nokta bulunan kartondan yapılmış bir gaga gösterdiğinizde bunu gagalamaya başlayacak, üzerinde bu noktanın bulunmadığı kartona ise gagalamayacaktır. Yavrulara üzerinde üç tane kırmızı noktalı karton gösterdiğinizde ise daha çok gagalamaya başlarlar. Bütün bunlarda göstermektedir ki, sanat gerçeklik olsaydı,ona niye ihtiyacımız olsundu ki? İnsan oğlu ilgiyi çekebilmek için gerçekliğin ötesine geçer ve kısıtlı olarak abartır. Bugün bile böyledir ve bu sanatın özüdür.
Yavru martı yanlızca gagaladığından beslenir aksi taktirde örneğin kör yavrular, açlıktan ölmeye mahkumdurlar. Tinbergen, çalişmasında bu doğuştan gelen tepkileri harekete geçiren şeyin ebeveyn gagasının ucundaki kırmızı nokta olduğunu göstermiştir. Yavru martı, ona üzerindeki böyle bir nokta bulunan kartondan yapılmış bir gaga gösterdiğinizde bunu gagalamaya başlayacak, üzerinde bu noktanın bulunmadığı kartona ise gagalamayacaktır. Yavrulara üzerinde üç tane kırmızı noktalı karton gösterdiğinizde ise daha çok gagalamaya başlarlar. Bütün bunlarda göstermektedir ki, sanat gerçeklik olsaydı,ona niye ihtiyacımız olsundu ki? İnsan oğlu ilgiyi çekebilmek için gerçekliğin ötesine geçer ve kısıtlı olarak abartır. Bugün bile böyledir ve bu sanatın özüdür.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder